کایت چه مسئلهای را دنبال میکند؟
کایت با نام پروژه Kite AI زیرساختی برای پرداخت و هماهنگی عاملهای هوش مصنوعی است. عامل در اینجا برنامهای است که میتواند در چارچوب اختیار دادهشده از طرف کاربر، کاری را انجام دهد یا هزینه خدمتی را بپردازد. اگر چنین برنامهای به کیف پول دسترسی داشته باشد، باید روشن باشد چه کسی به آن اختیار داده، تا چه اندازه اجازه خرج کردن دارد و هر پرداخت چگونه ثبت میشود. کایت میکوشد این نیازها را با هویت قابل بررسی، قواعد پرداخت و ثبت تراکنش در شبکه خود پاسخ دهد.
نام انگلیسی پروژه در وایتپیپر رسمی Kite AI و نام دارایی آن Kite Token با نماد KITE آمده است. بنابراین کایت در این صفحه به توکن همین شبکه اشاره دارد. یکسان بودن نام یا نماد، بهتنهایی برای شناسایی دارایی کافی نیست؛ هنگام بررسی کیف پول یا شبکه انتقال باید مشخصات منتشرشده در منابع رسمی همان پروژه را ملاک قرار داد.
شبکه کایت چگونه کار میکند؟
Kite Chain یک بلاکچین لایه یک سازگار با ماشین مجازی اتریوم است. سازگاری با EVM به توسعهدهنده اجازه میدهد از ابزارهای آشنای ساخت قرارداد هوشمند استفاده کند. مستندات پروژه برای شبکه اصلی، شناسه زنجیره ۲۳۶۶ و برای شبکه آزمایشی شناسه ۲۳۶۸ را ثبت کردهاند. این دو محیط کاربرد متفاوتی دارند و اشتباه گرفتن آنها میتواند باعث شود کاربر موجودی یا تراکنش مورد انتظارش را در کیف پول نبیند.
در کنار زنجیره، کایت از مفهومی به نام ماژول برای گروهبندی خدمات تخصصی مانند داده، مدل و عاملهای هوش مصنوعی استفاده میکند. ماژولها محیط فعالیت ارائهدهندگان خدمتاند و برای تسویه و ثبت سهم مشارکت با شبکه پایه ارتباط دارند. این معماری به معنی اجرای همه پردازشهای هوش مصنوعی روی بلاکچین نیست. نقش زنجیره بیشتر ثبت و هماهنگی بخشهایی از فعالیت اقتصادی عاملهاست.
مستندات کایت از Agent Passport نیز نام میبرند؛ سامانهای که قرار است اختیار عامل را به هویت کاربر و قواعد مشخص وصل کند. در طراحی توصیفشده، کاربر میتواند محدوده دسترسی و سقف هزینه را تعیین کند و فعالیت عامل را پیگیری یا دسترسی آن را لغو کند. کارکرد عملی هر خدمت به پیادهسازی همان خدمت و شرایط استفاده از آن بستگی دارد.
توکن KITE در این اکوسیستم چه کاربردی دارد؟
KITE دارایی بومی شبکه کایت است. طبق اسناد رسمی، نگهداری یا قفل کردن آن برای بعضی نقشهای شبکه اهمیت دارد: مالک ماژول برای راهاندازی و اداره ماژول، اعتبارسنج برای مشارکت در اجماع اثبات سهام و واگذارکننده برای سپردن سهم خود به فرایند تأمین امنیت شبکه از توکن استفاده میکنند. پاداش مشارکت و سازوکارهای هماهنگی میان این نقشها نیز در طرح اقتصادی KITE تعریف شدهاند.
مستندات توکنومیک، دسترسی برخی سازندگان و ارائهدهندگان خدمات به اکوسیستم و مشوقهای شبکه را از کاربردهای اولیه توکن میداند. برای مرحله بعد، کارمزد خدمات، سهامگذاری گستردهتر و رأیدادن درباره تغییرات پروتکل شرح داده شده است. زمانبندی و جزئیات اجرای این قابلیتها را باید از اسناد و وضعیت خود شبکه بررسی کرد؛ شرح یک قابلیت در برنامه پروژه به معنی فعال بودن آن برای همه کاربران نیست.
پرداخت هزینه خدمات عاملها در طرح کایت میتواند با استیبلکوین انجام شود. از این رو نباید هر پرداختی در این اکوسیستم را انتقال مستقیم KITE تصور کرد. توکن بیشتر برای مشارکت در شبکه، پاداش و هماهنگی اقتصادی نقشها تعریف شده است. وایتپیپر نیز تصریح میکند که KITE به ارز مشخصی متصل نیست و حق بازخرید به دارنده نمیدهد.
یک نمونه کاربردی
فرض کنید کاربری به یک عامل هوش مصنوعی اجازه میدهد برای انجام کاری از یک خدمت داده استفاده کند. کاربر میخواهد عامل فقط تا سقف معینی هزینه کند و اختیارش پس از پایان کار باقی نماند. در الگوی معرفیشده از سوی کایت، مجوز محدود و ثبت فعالیت میتواند به بررسی این پرداخت کمک کند؛ ارائهدهنده خدمت نیز راهی برای دریافت وجه و ثبت استفاده از خدمت دارد.
این مثال، شیوه استفاده مورد نظر پروژه را نشان میدهد، نه تضمین اینکه هر عامل یا هر خدمت بیرونی هماکنون چنین اتصال و کنترلهایی دارد. کاربر پیش از سپردن اختیار مالی باید ببیند برنامهای که انتخاب کرده واقعاً از کدام قابلیتها پشتیبانی میکند، مجوز آن چه مدت معتبر است و چگونه میتوان دسترسی را لغو کرد.
عرضه توکن و محدودیتهای مدل اقتصادی
سقف عرضه اعلامشده KITE ده میلیارد واحد است. در تقسیمبندی منتشرشده، ۴۸ درصد به اکوسیستم و جامعه، ۲۰ درصد به ماژولها، ۲۰ درصد به تیم و مشاوران و مشارکتکنندگان اولیه و ۱۲ درصد به سرمایهگذاران اختصاص دارد. این درصدها سهم هر گروه از کل عرضه را نشان میدهند؛ مقدار توکن در گردش یا زمان آزاد شدن همه سهمها را بهتنهایی مشخص نمیکنند.
پروژه برای بخشی از فعالیت شبکه، تبدیل درآمد حاصل از خدمات به KITE و تأمین پاداش از درآمد پروتکل را توصیف کرده است. تحقق این مدل به استفاده واقعی از خدمات، میزان درآمد و اجرای قواعد آن وابسته است. همچنین قفل شدن توکن برای نقشهای شبکه و زمان آزادسازی سهم گروهها میتواند بر مقدار عرضه قابل انتقال اثر بگذارد. هیچیک از این سازوکارها بهخودیخود ارزش آینده توکن را تعیین نمیکند.
امنیت و خطرهایی که باید شناخت
جداسازی هویت کاربر، عامل و نشست کوتاهمدت یکی از ایدههای امنیتی شرحدادهشده در اسناد کایت است. محدود کردن زمان، مقصد و مقدار مجاز پرداخت میتواند دامنه سوءاستفاده از یک مجوز را کاهش دهد. با این حال، امنیت نهایی به درست کار کردن قراردادها، کیف پول، نگهداری کلیدها و پیادهسازی برنامهای که عامل را به کار میگیرد وابسته است. وجود یک قاعده در مستندات، جای بررسی رفتار واقعی برنامه را نمیگیرد.
وایتپیپر رسمی از خطر خطای قرارداد هوشمند، اختلال یا حمله به شبکه، از دست رفتن کلید خصوصی و ارسال دارایی به نشانی اشتباه نام میبرد. تراکنش تأییدشده معمولاً برگشتپذیر نیست. خطر نقدشوندگی و تغییر مقررات نیز میتواند بر استفاده از توکن اثر بگذارد. شبکهای که برای پاداشها به فعالیت خدمات وابسته است، با خطر نرسیدن استفاده و درآمد به سطح مورد نیاز روبهروست.
برای استفاده عملی، بررسی نام شبکه و شناسه زنجیره پیش از انتقال، محدود نگه داشتن اختیار عامل و بازبینی مجوزهای فعال کارهای معناداری هستند. اگر کسی از یک صرافی یا برنامه واسطه استفاده میکند، امنیت و شرایط همان واسطه را هم باید جداگانه بسنجد. این احتیاطها خطر را حذف نمیکنند، اما به کاربر کمک میکنند بداند کنترل دارایی و اجازه پرداخت در هر مرحله دست چه کسی است.