لیر زیرو چیست؟

لیر زیرو چه مسئله‌ای را حل می‌کند؟

بلاکچین‌ها معمولاً محیط‌های جداگانه‌ای دارند. برنامه‌ای که روی یک شبکه اجرا می‌شود، برای دریافت اطلاعات از شبکه‌ای دیگر به راهی برای ارسال پیام و بررسی درستی آن نیاز دارد. لیر زیرو زیرساختی برای این ارتباط فراهم می‌کند. توسعه‌دهنده می‌تواند برنامه‌ای بسازد که پس از وقوع یک رویداد در شبکه مبدأ، پیامی را در شبکه مقصد دریافت کند و بر اساس آن عمل کند. این پیام ممکن است به انتقال توکن مربوط باشد یا بخشی از منطق یک برنامه پیچیده‌تر را اجرا کند.

در این میان، ZRO دارایی بومی اکوسیستم لیر زیرو است. خود پروتکل برای جابه‌جایی پیام میان شبکه‌ها طراحی شده، در حالی که توکن ZRO نقش مشخصی در تصمیم‌گیری درباره کارمزد پروتکل دارد. بنابراین برای شناخت این دارایی، باید کاربرد توکن را در کنار شیوه کار زیرساخت دید. استفاده یک برنامه از لیر زیرو به‌تنهایی به این معنا نیست که کاربر برای هر پیام باید ZRO نگهداری کند.

پیام میان دو شبکه چگونه جابه‌جا می‌شود؟

در معماری لیر زیرو، برنامه فرستنده پیام را از طریق قرارداد Endpoint شبکه مبدأ ثبت می‌کند. پس از آن، بخش بررسی پیام و بخش اجرای آن در مقصد وظایف جداگانه‌ای دارند. شبکه‌های تأییدکننده غیرمتمرکز، یا DVNها، برای بررسی پیام به کار می‌روند و Executor اجرای پیام تأییدشده را در شبکه مقصد پیگیری می‌کند. توسعه‌دهندگان می‌توانند تنظیمات تأیید را برای مسیر ارتباطی برنامه خود انتخاب کنند. این انعطاف به آن‌ها امکان می‌دهد هزینه و الزامات امنیتی برنامه را با هم بسنجند.

فرض کنید یک برنامه به کاربر اجازه می‌دهد توکنی را از یک شبکه به شبکه دیگر منتقل کند. برنامه در مبدأ پیامی درباره انتقال می‌فرستد؛ سپس قرارداد مقصد، پس از طی فرایند تأیید، عملیات تعریف‌شده را انجام می‌دهد. جزئیات صدور، قفل‌کردن یا آزادسازی توکن به طراحی همان برنامه بستگی دارد. در نتیجه، دیدن نام لیر زیرو در یک مسیر انتقال برای نتیجه‌گیری درباره امنیت همه قراردادهای آن مسیر کافی نیست.

کاربرد ZRO در تصمیم‌گیری‌های پروتکل

بنیاد لیر زیرو ZRO را دارایی بومی پروتکل معرفی کرده است. کاربرد مستند آن، مشارکت دارندگان توکن در رأی‌گیری درباره فعال یا غیرفعال بودن سازوکار دریافت کارمزد پروتکل، معروف به fee switch، است. این رأی‌گیری به این موضوع می‌پردازد که آیا پروتکل علاوه بر هزینه خدمات تأیید و اجرا، کارمزدی دریافت کند یا خیر. صفحه رسمی رأی‌گیری بنیاد، نتیجه دوره‌های گذشته را نیز ثبت می‌کند. نتیجه هر دوره باید در همان صفحه بررسی شود، زیرا تصمیم دوره قبلی لزوماً وضعیت آینده را نشان نمی‌دهد.

طبق توضیح بنیاد، اگر دریافت کارمزد با رأی دارندگان فعال شود، کارمزدهای جمع‌آوری‌شده می‌توانند به ZRO تبدیل و سوزانده شوند. این سازوکار مشروط به نتیجه رأی‌گیری است و نباید آن را درآمد مستقیم دارنده توکن یا تضمینی برای افزایش ارزش ZRO دانست. داشتن ZRO نیز به‌خودی‌خود مالکیت شرکت سازنده، حق دریافت سود شرکت یا اختیار تغییر همه تنظیمات فنی برنامه‌های ساخته‌شده روی لیر زیرو را ایجاد نمی‌کند.

ویژگی‌های فنی و کاربرد عملی

یکی از ویژگی‌های مهم لیر زیرو، جدا کردن منطق برنامه از خدمات تأیید و اجرا است. برنامه‌های موسوم به OApp می‌توانند پیام‌هایی با محتوای دلخواه میان شبکه‌های پشتیبانی‌شده بفرستند. استاندارد OFT نیز برای ساخت توکن‌هایی به کار می‌رود که در چند شبکه حضور دارند و انتقال میان آن‌ها را با پیام‌رسانی لیر زیرو هماهنگ می‌کنند. این‌ها ابزارهای توسعه‌دهندگان هستند؛ ZRO را نباید با هر توکن OFT که با این ابزار ساخته شده، یکسان گرفت.

برای کاربر عادی، کاربرد عملی این فناوری بیشتر در برنامه‌هایی دیده می‌شود که انتقال دارایی یا اجرای عملیاتی در چند شبکه را فراهم می‌کنند. پیش از استفاده از چنین برنامه‌ای باید شبکه مبدأ و مقصد، نشانی گیرنده، کارمزدهای هر دو شبکه و قرارداد برنامه بررسی شود. یک انتقال میان‌زنجیره‌ای ممکن است چند مرحله داشته باشد؛ ثبت تراکنش در مبدأ به‌تنهایی نشان نمی‌دهد عملیات در مقصد نیز کامل شده است.

عرضه توکن و تفاوت آن با هزینه پیام

بنیاد لیر زیرو هنگام معرفی ZRO، عرضه کل آن را یک میلیارد واحد اعلام کرد و برای جامعه، شرکای راهبردی، مشارکت‌کنندگان اصلی و توکن‌های بازخریدشده سهم‌هایی مشخص شرح داد. همان سند برای بخشی از سهم شرکا و مشارکت‌کنندگان دوره آزادسازی تدریجی ذکر می‌کند. عرضه کل با تعداد توکن‌های در گردش یکی نیست؛ آزاد شدن تدریجی سهم‌ها می‌تواند مقدار توکن قابل معامله را در زمان‌های مختلف تغییر دهد. برای ارزیابی وضعیت کنونی، باید داده‌های به‌روز عرضه و برنامه آزادسازی را جداگانه دید.

هزینه فرستادن پیام میان شبکه‌ها نیز با قیمت ZRO تفاوت دارد. در مستندات فنی، هزینه خدمات تأیید و اجرا به تنظیمات انتخابی برنامه و مسیر پیام وابسته است. قیمت لحظه‌ای این دارایی برابر با 1.6422 تتر است. این قیمت ارزش بازار یک واحد توکن را نشان می‌دهد و از روی آن نمی‌توان هزینه دقیق یک انتقال میان‌زنجیره‌ای را محاسبه کرد. کاربر باید مبلغ نهایی همان تراکنش را پیش از تأیید در برنامه و کیف پول خود بخواند.

امنیت و محدودیت‌هایی که باید شناخت

امنیت یک برنامه مبتنی بر لیر زیرو فقط به خود پروتکل وابسته نیست. انتخاب DVNها، تنظیمات تأیید پیام، قراردادهای برنامه، Executor و امنیت شبکه‌های مبدأ و مقصد هم بر نتیجه اثر می‌گذارند. انتخاب نامناسب تنظیمات یا وجود آسیب‌پذیری در قرارداد برنامه می‌تواند دارایی کاربر را در معرض خطر قرار دهد. همچنین ازدحام شبکه، افزایش کارمزد یا مشکل در اجرای پیام ممکن است تکمیل یک عملیات را به تأخیر بیندازد. هر برنامه و هر مسیر انتقال باید بر اساس قراردادها و تنظیمات خودش بررسی شود.

برای نگهداری یا انتقال ZRO نیز همان دقت معمول درباره دارایی‌های دیجیتال لازم است: شبکه انتخابی باید با مقصد سازگار باشد و نشانی قرارداد توکن از منبع معتبر بررسی شود. وب‌سایت‌های جعلی، درخواست امضای تراکنش ناشناس و مجوزهای گسترده برداشت از کیف پول از خطرهای عملی هستند. نام یا نماد ZRO در یک رابط کاربری به‌تنهایی هویت قرارداد را ثابت نمی‌کند. جزئیات قرارداد و شبکه توکن عرضه‌شده در این صفحه به‌طور مستقل تأیید نشده است؛ بنابراین از ذکر نشانی قرارداد یا وعده سازگاری با یک شبکه مشخص خودداری می‌شود.

ریسک‌های اقتصادی و نکته پایانی

ارزش ZRO ممکن است با تغییر تقاضای بازار، شرایط کلی بازار رمزارزها، برنامه آزادسازی توکن‌ها و تصمیم‌های مربوط به کارمزد پروتکل نوسان کند. رشد استفاده از برنامه‌های لیر زیرو نیز به‌صورت خودکار به رشد قیمت ZRO تبدیل نمی‌شود؛ رابطه میان استفاده از زیرساخت و تقاضا برای توکن به سازوکارهای واقعی آن بستگی دارد. عرضه و نقدشوندگی در بازارهای مختلف هم می‌تواند متفاوت باشد، به‌خصوص زمانی که نوسان شدید است.

لیر زیرو را می‌توان زیرساختی برای ارتباط برنامه‌ها در چند بلاکچین دانست و ZRO توکن بومی همین اکوسیستم است که نقش مستند آن در رأی‌گیری درباره کارمزد پروتکل دیده می‌شود. برای فهم کاربرد آن، باید میان پیام‌رسانی فنی، خدمات برنامه‌هایی که از این زیرساخت استفاده می‌کنند و حقوق دارنده توکن تمایز گذاشت. بررسی مستندات رسمی، وضعیت رأی‌گیری و مشخصات قرارداد دارایی پیش از هر استفاده، تصویر دقیق‌تری از امکانات و محدودیت‌های آن می‌دهد.

• معرفی ZRO از سوی بنیاد لیر زیرو
• معماری پروتکل لیر زیرو
• خدمات تأیید و اجرای پیام در لیر زیرو
• صفحه رسمی رأی‌گیری کارمزد پروتکل
• استاندارد توکن‌های چندزنجیره‌ای لیر زیرو