نایت در شبکه میدنایت چه کاری انجام می‌دهد؟
میدنایت یک شبکه بلاکچینی برای ساخت برنامه‌هایی است که بخشی از اطلاعات را عمومی نگه می‌دارند و از بخش حساس با اثبات‌های دانش صفر محافظت می‌کنند. نایت توکن بومی این شبکه است و مهم‌ترین کاربرد عملی آن فراهم کردن امکان تولید منبعی به نام DUST است. کاربر برای پرداخت هزینه تراکنش‌های میدنایت از DUST استفاده می‌کند. بنابراین تعداد نایتی که در اختیار دارد و برای تولید DUST ثبت کرده، بر ظرفیت استفاده او از شبکه اثر می‌گذارد. نایت همچنین قابل انتقال است و در طراحی اقتصادی شبکه برای مشارکت و حاکمیت نقش دارد؛ بااین‌حال، قابلیت‌های حاکمیتی آینده را نباید با حق رأی فعال و قابل استفاده در حال حاضر یکی دانست.
این ساختار برای کسی که می‌خواهد از یک برنامه مبتنی بر میدنایت استفاده کند، یک تفاوت عملی دارد: پرداخت هزینه اجرای تراکنش به موجودی DUST وابسته است، نه به خرج کردن مستقیم نایت در هر بار استفاده. البته داشتن نایت به‌تنهایی کافی نیست؛ برای آغاز تولید DUST باید دارایی ثبت شود و یک آدرس دریافت DUST تعیین گردد. جزئیات این کار به محل نگهداری نایت و کیف پول سازگار بستگی دارد.
تفاوت نایت و DUST
نایت یک توکن قابل انتقال و عمومی است. موجودی و جابه‌جایی آن در بخش شفاف دفترکل دیده می‌شود. DUST در مقابل، منبعی برای پرداخت هزینه تراکنش است که قابلیت انتقال میان کاربران را ندارد و مصرف آن در بخش محافظت‌شده انجام می‌شود. این دو را نباید دو نام برای یک دارایی دانست: نایت نگهداری یا منتقل می‌شود، در حالی که DUST برای اجرای عملیات شبکه تولید و مصرف می‌شود.
DUST به‌مرور زمان و تا سقفی متناسب با نایت ثبت‌شده تولید می‌شود. طبق توضیح رسمی میدنایت، هر یک واحد نایت می‌تواند طی هفت روز تا سقف پنج واحد DUST ایجاد کند. اگر DUST مصرف شود، ظرفیت آن دوباره به‌مرور پر می‌شود. جابه‌جایی نایت ثبت‌شده می‌تواند بر روند تولید یا مقدار DUST مرتبط اثر بگذارد؛ به همین دلیل، موجودی فعلی DUST را نمی‌توان صرفاً از روی تعداد نایت‌های کیف پول حدس زد. هزینه هر تراکنش نیز با توجه به منابع محاسباتی و فضای ذخیره‌سازی موردنیاز آن تغییر می‌کند.
حریم خصوصی در میدنایت چگونه کار می‌کند؟
میدنایت وضعیت عمومی و وضعیت خصوصی را در کنار هم به کار می‌گیرد. برنامه‌نویس با زبان قرارداد هوشمند Compact مشخص می‌کند کدام داده‌ها در دفترکل عمومی قرار بگیرند و کدام داده‌ها در محیط خصوصی کاربر بمانند. اثبات دانش صفر به شبکه امکان می‌دهد درستی یک شرط را بررسی کند، بی‌آنکه لازم باشد داده خصوصیِ مبنای آن شرط برای همه منتشر شود. برای نمونه، یک برنامه می‌تواند اعتبار یک شرط لازم برای دسترسی را بررسی کند، بدون آنکه همه اطلاعات استفاده‌شده برای اثبات آن را روی دفترکل بگذارد.
این ویژگی به معنی محرمانه بودن خود نایت نیست. نایت در مستندات میدنایت توکنی بدون پوشش حریم خصوصی معرفی شده و انتقال‌ها و موجودی آن در بخش عمومی ثبت می‌شوند. اگر کاربری نام میدنایت را معادل پنهان ماندن تمام فعالیت‌های مالی خود بداند، درباره میزان حریم خصوصی نایت برداشت اشتباهی خواهد داشت. حفاظت از داده در این شبکه به نوع دارایی، طراحی برنامه و داده‌ای که برنامه عمومی می‌کند وابسته است.
یک مثال از استفاده نایت در برنامه‌ها
فرض کنید یک برنامه برای ثبت یک درخواست روی میدنایت به تراکنش نیاز دارد. کاربر یا توسعه‌دهنده‌ای که نایت خود را برای تولید DUST ثبت کرده، می‌تواند از DUST موجود برای پرداخت هزینه آن تراکنش استفاده کند. پس از مصرف DUST، مقدار قابل استفاده دوباره در چارچوب ظرفیت نایت ثبت‌شده افزایش می‌یابد. این مثال سازوکار کلی شبکه را نشان می‌دهد؛ مقدار DUST لازم برای یک درخواست واقعی به نوع عملیات و شرایط شبکه بستگی دارد.
امکان تأمین هزینه تراکنش کاربران توسط یک برنامه نیز از کاربردهای مطرح‌شده برای این مدل است. چنین تجربه‌ای به پیاده‌سازی همان برنامه وابسته است و صرفِ نگهداری نایت تضمین نمی‌کند استفاده از هر برنامه برای کاربر رایگان باشد. توسعه‌دهنده باید ظرفیت کافی، سازوکار پرداخت هزینه و تجربه کاربری مناسب را در برنامه خود فراهم کند. برای کاربر عادی، بررسی شیوه پرداخت هزینه در همان برنامه از حفظ کردن یک عدد ثابت برای کارمزد مفیدتر است.
فناوری و وضعیت فعلی شبکه
هسته دفترکل میدنایت از خروجی‌های خرج‌نشده تراکنش استفاده می‌کند و برای قراردادهای هوشمند نیز وضعیت مبتنی بر حساب دارد. این ترکیب به شبکه اجازه می‌دهد توکن‌های عمومی، منابع محافظت‌شده و منطق برنامه‌ها را در یک چارچوب به کار بگیرد. قراردادهای نوشته‌شده با Compact می‌توانند درباره مرز میان داده عمومی و خصوصی تصمیم بگیرند. تولید اثبات دانش صفر بخشی از اجرای تراکنش است و بسته به پیچیدگی آن ممکن است به زمان و توان پردازشی قابل توجهی نیاز داشته باشد.
شبکه اصلی میدنایت فعال است، اما توسعه امکانات و تمرکززدایی آن مرحله‌ای پیش می‌رود. طبق پرسش‌های متداول رسمی پروژه، تولید بلوک در مرحله آغازین به اعتبارسنج‌های مورد اعتماد سپرده شده است. پس نباید وضعیت فعلی را با شبکه‌ای که مشارکت در تولید بلوک آن برای همه آزاد باشد یکسان فرض کرد. مستندات رسمی همچنین می‌گویند سهام‌گذاری نایت در زمان راه‌اندازی شبکه اصلی فعال نبوده است؛ کاربردهای برنامه‌ریزی‌شده آینده را باید هنگام عرضه دوباره بررسی کرد.
نگهداری و استفاده ایمن از نایت
پیش از انتقال نایت، باید شبکه مقصد و نوع آدرس پشتیبانی‌شده را با کیف پول و بستر دریافت‌کننده تطبیق داد. اسناد میدنایت درباره نایتِ موجود روی کاردانو و نایتِ بومی میدنایت توضیح می‌دهند و روش ثبت آن‌ها برای تولید DUST یکسان نیست. ارسال دارایی به مسیر ناسازگار می‌تواند بازیابی آن را دشوار کند. مشخصات شبکه برداشت و واریز، قرارداد احتمالی و شرایط نگهداری نایت در محصول عرضه‌شده در این صفحه به‌طور مستقل احراز نشده‌اند؛ برای انجام انتقال باید اطلاعات همان محصول را بررسی کرد.
کلید خصوصی یا عبارت بازیابی، دسترسی به دارایی را کنترل می‌کند و باید محرمانه بماند. در استفاده از برنامه‌های مرتبط با DUST نیز بهتر است آدرس‌ها، درخواست امضا و نتیجه مورد انتظار هر تراکنش خوانده شوند. ثبت نایت برای تولید DUST در سازوکار رسمی، به معنی خرج کردن اصل نایت برای پرداخت هر تراکنش نیست؛ بااین‌حال، خطای کاربر در انتخاب آدرس یا امضای عملیات دیگر همچنان ممکن است پیامد مالی داشته باشد.
محدودیت‌ها و ریسک‌های نایت
ارزش بازار نایت می‌تواند نوسان داشته باشد و کاربرد آن در تولید DUST، قیمت یا نقدشوندگی مشخصی را تضمین نمی‌کند. قیمت لحظه‌ای نایت برابر با 0.04174 تتر است. این قیمت به‌تنهایی نشان نمی‌دهد استفاده از شبکه برای یک کاربر چقدر هزینه دارد، زیرا هزینه تراکنش با DUST محاسبه می‌شود و به نوع عملیات و بار شبکه وابسته است. همچنین سقف تولید DUST به معنی درآمد نقدی یا سود دوره‌ای برای دارنده نایت نیست؛ DUST منبعی مصرفی و غیرقابل انتقال است.
محدودیت دیگر به فناوری برنامه‌های خصوصی مربوط می‌شود. تولید اثبات می‌تواند برای بعضی دستگاه‌ها زمان‌بر باشد و تجربه کاربر به کیفیت کیف پول، برنامه و ابزار تولید اثبات بستگی دارد. خطا در قرارداد هوشمند یا رابط کاربری برنامه نیز ممکن است بر استفاده از آن اثر بگذارد. افزون بر این، بخشی از قابلیت‌های شبکه و مدل حاکمیت هنوز در مسیر توسعه‌اند. پیش از اتکا به هر کاربرد خاص، باید فعال بودن همان قابلیت و شرایط آن در مستندات به‌روز بررسی شود.
جمع‌بندی کاربرد نایت
نایت راه ورود به مدل اقتصادی میدنایت است: دارنده آن می‌تواند با ثبت دارایی، ظرفیت تولید DUST برای پرداخت هزینه عملیات شبکه فراهم کند. خود نایت عمومی و قابل انتقال است، در حالی که DUST منبع محافظت‌شده و مصرفی شبکه به شمار می‌رود. برای ارزیابی کاربرد نایت، شناخت این تفاوت، بررسی وضعیت قابلیت‌های فعال و توجه به شبکه انتقال اهمیت دارد. ویژگی حریم خصوصی میدنایت نیز باید در سطح هر برنامه و نوع داده سنجیده شود، زیرا شفافیت انتقال نایت با محرمانگی داده‌های انتخاب‌شده در برنامه‌ها تفاوت دارد.
