والروس چه کاری انجام میدهد؟
والروس دادهها را به صورت «بلاب» ذخیره میکند؛ یعنی هر قطعه داده، مانند یک تصویر، ویدئو یا فایل متنی، شناسهای دارد که میتوان با آن داده را بازیابی کرد. محتوای فایل روی گرههای ذخیرهسازی شبکه قرار میگیرد و بلاکچین سویی اطلاعات لازم برای هماهنگی، پرداخت و ثبت وضعیت ذخیرهسازی را نگه میدارد. بنابراین استفاده از والروس به این معنا نیست که کل فایل داخل تراکنشهای سویی نوشته میشود.
این طراحی برای برنامههایی مناسب است که میخواهند داده را جدا از سرور خود نگه دارند و وضعیت دسترسی به آن را بررسی کنند. برای نمونه، یک برنامه میتواند فایلهای رسانهای خود را در والروس قرار دهد و شناسه هر فایل را در بخش دیگری از برنامه ثبت کند. والروس خودِ برنامه، منطق آن یا پایگاه داده معمولی را جایگزین نمیکند؛ کار اصلی شبکه نگهداری و بازیابی بلابها در مدت تعیینشده است.
فایل چگونه در شبکه ذخیره و بازیابی میشود؟
هنگام بارگذاری، نرمافزار کاربر برای حجم و مدت موردنیاز فضای ذخیرهسازی رزرو میکند. سپس فایل با روش کدگذاری افزونگی والروس، موسوم به RedStuff، به قطعاتی به نام اسلیور تبدیل و میان گرهها توزیع میشود. گرههایی که قطعه مربوط به خود را دریافت و بررسی کردهاند، رسید امضاشده میدهند. پس از جمعآوری رسیدهای کافی، گواهی دسترسپذیری در سویی ثبت میشود. این گواهی به وضعیت ذخیرهسازی یک بلاب مشخص و دوره اعتبار آن مربوط است.
برای خواندن فایل، کاربر یا سرویس واسط با شناسه بلاب به گرهها مراجعه میکند. قطعات دریافتی بررسی و سپس فایل بازسازی میشود. شناسه بلاب از محتوای کدگذاریشده به دست میآید و برای شناسایی و بررسی داده کاربرد دارد. والروس از سوی دیگر برای مدیریت وضعیت بلاب روی سویی شناسه یک شیء نیز میدهد. این دو شناسه کار یکسانی ندارند: شناسه بلاب برای خواندن داده و شناسه شیء سویی، از جمله برای تمدید مدت نگهداری، به کار میرود.
توکن WAL در والروس چه کاربردی دارد؟
WAL توکن بومی والروس است. کاربر هزینه ذخیرهسازی و کارمزد ثبت یا نوشتن بلاب را با WAL میپردازد. تراکنشهای لازم روی بلاکچین سویی نیز کارمزد شبکه دارند که با SUI پرداخت میشود. پس کسی که مستقیم با ابزارهای والروس کار میکند، باید تفاوت این دو هزینه را بداند. برخی سرویسهای واسط ممکن است پرداختها را برای کاربر مدیریت کنند، اما این موضوع به شیوه کار همان سرویس بستگی دارد.
WAL همچنین در سازوکار واگذاری سهام شبکه استفاده میشود. دارنده توکن میتواند WAL را به یک گره ذخیرهسازی واگذار کند؛ سهم واگذارشده بر تخصیص کار به گرهها اثر میگذارد و گرهها بر پایه عملکردشان از صندوق ذخیرهسازی پاداش میگیرند. بخشی از این پاداش به واگذارکنندگان میرسد. میزان دریافتی ثابت یا تضمینشده نیست و عملکرد گره و قواعد زمانی دورههای شبکه بر آن اثر میگذارد. کاربرد WAL را باید در همین پرداختها و مشارکت در سازوکار ذخیرهسازی دید، نه به عنوان ادعایی درباره بازده آینده توکن.
یک نمونه کاربردی از والروس
فرض کنید گروهی مجموعهای از عکسهای آموزشی را در یک برنامه منتشر میکند. میتواند فایلها را در والروس بارگذاری کند، شناسه بلاب هر عکس را نگه دارد و هنگام باز شدن صفحه، همان فایل را از شبکه بخواند. اگر قرار است عکسها برای مدت طولانیتری در دسترس باشند، مسئول برنامه باید پیش از پایان دوره ذخیرهسازی، اعتبار آنها را تمدید کند. نگهداری شناسه شیء سویی در کنار شناسه بلاب، پیگیری این کار را آسانتر میکند.
کاربرد دیگر، Walrus Sites است که فایلهای یک وبسایت ایستا را روی والروس نگه میدارد و مالکیت و مسیر فایلها را با قراردادهای سویی مدیریت میکند. چنین سایتی میتواند فایلهای آماده، مانند صفحهها و تصویرها، را ارائه دهد. اجرای کد سمت سرور، پایگاه داده و تولید صفحه در لحظه جزو امکانات خود Walrus Sites نیست. اگر یک برنامه به این قابلیتها نیاز دارد، باید بخشهای دیگر زیرساختش را جداگانه طراحی کند.
مدت نگهداری و هزینهها چگونه کار میکنند؟
فضای والروس برای تعداد مشخصی «دوره» خریداری میشود. هر دوره در شبکه اصلی دو هفته طول میکشد و طبق مستندات فعلی، در هر بار میتوان حداکثر برای ۵۳ دوره ذخیرهسازی خرید. پایان دوره به معنای ماندگاری خودکار فایل نیست: اگر اعتبار بلاب بهموقع تمدید نشود و نسخه معتبر دیگری از آن در شبکه وجود نداشته باشد، داده دیگر قابل بازیابی نخواهد بود. برای دادههای مهم، ثبت زمان انقضا و داشتن نسخه پشتیبان ضروری است.
هزینه نیز فقط به اندازه خام فایل وابسته نیست. کدگذاری افزونگی حجم ذخیرهشده را افزایش میدهد و برای هر بلاب سربار فراداده وجود دارد. به همین دلیل، ذخیره تعداد زیادی فایل کوچک به صورت جداگانه ممکن است از انتظار کاربر پرهزینهتر شود. افزون بر هزینه دورههای ذخیرهسازی، کارمزد یکباره نوشتن بلاب و کارمزد تراکنشهای سویی هم وجود دارد. پیش از طراحی یک کاربرد پرترافیک، باید اندازه کدگذاریشده فایلها و تعداد دفعات بارگذاری را در برآورد هزینه لحاظ کرد.
دسترسپذیری و امنیت داده
والروس با پخش قطعات کدگذاریشده میان گرهها میکوشد بازیابی فایل را در صورت خرابی یا نبودن بخشی از گرهها ممکن کند. گواهی دسترسپذیری و بررسی قطعات هنگام خواندن، ابزارهایی برای اطمینان از وضعیت بلاب و درستی داده بازیابیشدهاند. این تضمینها فرضهایی دارند؛ از جمله اینکه بیش از دو سوم سهمهای ذخیرهسازی زیر نظر گرههای درستکار باشد. در نتیجه، گواهی را نباید تضمین بیقید و شرط دسترسی در هر زمان و هر وضعیت شبکه دانست.
همه بلابهای ذخیرهشده در والروس عمومی و قابل کشفاند. شناسهگذاری محتوامحور، فایل را محرمانه نمیکند. داده شخصی، رمز عبور یا هر محتوایی که نباید برای دیگران آشکار شود، نباید به شکل خام در شبکه بارگذاری شود. اگر کاربردی به محرمانگی نیاز دارد، باید پیش از بارگذاری داده را رمزگذاری کند و مدیریت کلید را نیز جداگانه در نظر بگیرد. از دست رفتن کلید در این حالت میتواند داده موجود و سالم را برای صاحب آن غیرقابل استفاده کند.
محدودیتهای عملی و ریسکهای مهم
استفاده از والروس به عملکرد سویی، گرههای ذخیرهسازی و ابزارهایی بستگی دارد که برنامه برای بارگذاری و دریافت فایل انتخاب میکند. هنگام جابهجایی سهمها بین گرهها در مرز دورهها، بازیابی ممکن است موقتاً کند شود. سرویسهای عمومی انتشار و تجمیع فایل نیز تعهد رسمی برای دسترسپذیری همیشگی ندارند و ممکن است محدودیت درخواست یا اختلال داشته باشند. برنامهای که به دسترسی پیوسته نیاز دارد، باید مسیرهای جایگزین و تلاش دوباره برای درخواستهای ناموفق را در طراحی خود بگنجاند.
در شبکه اصلی، والروس ناشر عمومیِ بدون احراز هویت برای بارگذاری ارائه نمیکند. بنابراین روشی که در محیط آزمایشی با ناشر عمومی کار میکند، الزاماً بدون تغییر در شبکه اصلی قابل استفاده نیست. بارگذاری فایلهای بزرگ نیز حافظه، پهنای باند و زمان میخواهد؛ چون داده کدگذاریشده از فایل اولیه بزرگتر است. این ویژگیها برای ارزیابی یک پروژه واقعی مهماند، بهویژه وقتی تعداد فایلها زیاد است یا کاربران انتظار دریافت سریع محتوا را دارند.
واگذاری WAL به یک گره هم ریسک عملی خود را دارد. طبق مستندات فعلی والروس، جریمه رفتار نادرست گره از کارمزد انباشته اپراتور کسر و سوزانده میشود، نه از اصل توکن واگذارشده کاربران. با این حال، عملکرد ضعیف گره میتواند پاداش واگذارکننده را کاهش دهد و برداشت سهام تابع زمانبندی دورههاست. این قواعد، ریسک قیمت بازار WAL یا دشواری فروش آن را از بین نمیبرند.
برای شناخت والروس چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
برای سنجیدن تناسب والروس با یک کاربرد، ابتدا نوع داده و مدت لازم برای نگهداری آن را مشخص کنید. عمومی بودن فایلها، نیاز به رمزگذاری، امکان تهیه نسخه پشتیبان و مسئول تمدید دورهها پرسشهای عملیاند. سپس هزینه حجم کدگذاریشده، کارمزدهای WAL و SUI و روش بارگذاری در شبکه اصلی را بررسی کنید. برای نمونه، نیازهای یک آرشیو عمومی عکس با سامانهای که اطلاعات خصوصی کاربران را نگه میدارد یکسان نیست.
WAL در این شبکه ابزار پرداخت هزینه ذخیرهسازی و مشارکت در واگذاری سهام است. ارزش بازار توکن موضوع جداگانهای است و از کاربرد فنی شبکه بهتنهایی نتیجهگیری نمیشود. اگر هدف استفاده از سرویس باشد، معیار اصلی این است که والروس با نیازهای دسترسپذیری، محرمانگی، هزینه و نگهداری داده سازگار باشد.