برای تحلیل چارت با هوش مصنوعی می‌توان عکس نمودار را به ChatGPT داد و از آن خواست شکل حرکت قیمت را توضیح دهد. پاسخ زمانی به کار می‌آید که معلوم باشد مدل دقیقاً کدام بخش تصویر را دیده، چه چیزی را از روی نمودار برداشت کرده و کجا به داده بیشتری نیاز دارد. یک جمله قاطع درباره روند یا یک عدد ظاهراً دقیق، به‌تنهایی نتیجه قابل اتکایی نیست.
در این مقاله چه می‌خوانیم؟
در این آموزش، یک روش عملی برای آماده‌کردن عکس، نوشتن درخواست و بررسی پاسخ می‌خوانید. سپس یک نمونه منتشرشده از آزمون GPT-4V روی تصویر نمودار سهام را مرور می‌کنیم. آن نمونه خروجی واقعی پژوهشگران است؛ آزمایش تازه‌ای برای این مقاله انجام نشده و قیمت یا نتیجه معامله‌ای به آن نسبت داده نمی‌شود.
عکس نمودار را طوری آماده کنید که قابل خواندن باشد
پیش از گرفتن عکس، نماد دقیق دارایی و بازار آن را بررسی کنید. برای رمزارز، نام یک دارایی کافی نیست: جفت‌ارز و بازاری که نمودار از آن آمده نیز اهمیت دارند. تایم‌فریم، تاریخ و ساعت ثبت تصویر، منطقه زمانی و نوع مقیاس قیمت را کنار عکس یادداشت کنید. اگر این اطلاعات روی تصویر بریده شده‌اند، آن‌ها را در متن درخواست بنویسید. تصویری که زمان یا بازارش معلوم نیست، برای مقایسه با داده‌های بعدی مبنای ضعیفی دارد.
محور قیمت، محور زمان و چند کندل پیش از ناحیه مورد سؤال باید خوانا بمانند. اعلان‌ها و پنجره‌های مزاحم را از تصویر کنار بزنید، اما برشی نزنید که شکست سطح یا روند پیش از آن پنهان شود. اگر چند اندیکاتور روی هم افتاده‌اند، یک تصویر ساده‌تر از همان نمودار بگیرید و نام اندیکاتورهایی را که نگه داشته‌اید بنویسید. بزرگ‌کردن نوشته‌های ریز مفید است؛ بازطراحی یا دست‌کاری کندل‌ها اعتبار بررسی را از بین می‌برد.
در راهنمای رسمی ChatGPT، افزودن عکس از دکمه مثبت کنار کادر پیام و انتخاب گزینه افزودن عکس و فایل توضیح داده شده است؛ چسباندن تصویر یا کشیدن فایل به کادر پیام هم ذکر شده است. همان راهنما می‌گوید تصویر مبهم ممکن است نادرست تفسیر شود و مدل در خواندن نمودارهایی که رنگ، خط پیوسته و خط‌چین دارند خطا می‌کند. بنابراین کیفیت عکس بخشی از خودِ مسئله تحلیل است.
درخواست را به مشاهدات قابل بررسی محدود کنید
به‌جای جمله کلی «این چارت را تحلیل کن»، مسئله را محدود کنید: آیا در بخش قابل مشاهده، سقف‌ها و کف‌ها بالاتر رفته‌اند؟ آیا قیمت چند بار به یک محدوده برگشته است؟ آیا آخرین کندل کامل شده یا هنوز در حال شکل‌گیری است؟ از مدل بخواهید برای هر برداشت، نشانه تصویری آن را توضیح دهد و هر نوشته یا عدد ناخوانا را صریحاً نام ببرد. این کار پاسخ را برای کنترل دستی مناسب‌تر می‌کند.
متن آماده زیر را می‌توانید با مشخصات عکس خود پر کنید: «این عکسِ نمودار [نماد و جفت‌ارز] در بازار [نام بازار]، تایم‌فریم [بازه هر کندل] است و در [تاریخ، ساعت و منطقه زمانی] ثبت شده. فقط بخش قابل مشاهده را بررسی کن. نخست نوشته‌های محور، آخرین کندل کامل و جهت تقریبی حرکت را گزارش بده. سپس دو برداشت ممکن درباره ساختار قیمت را با نشانه‌های تصویری هرکدام بنویس. اگر قیمت، تاریخ یا الگوی کندلی را واضح نمی‌خوانی، حدس نزن. هیچ پیشنهاد قطعی خرید و فروش نده و بگو برای کنترل برداشتت به کدام داده خام نیاز است.»
اگر پاسخ از محدوده سؤال خارج شد، همان تصویر را نگه دارید و درباره یک ادعای مشخص دوباره بپرسید: «کدام دو سقف قابل مشاهده را با هم مقایسه کردی؟» یا «آیا عددی که گفتی از محور خوانده شده یا تخمین توست؟» این شیوه برای تحلیل عکس نمودار با AI از گرفتن یک متن بلند و مبهم سودمندتر است. برای تمرین ساخت درخواست‌های دقیق‌تر، عبارت پرامپت تحلیل چارت را نیز در همین زمینه به خاطر بسپارید: هر درخواست باید ورودی و معیار کنترل خودش را روشن کند.
مثال واقعی: یک تصویر، دو برداشت متفاوت
در پژوهشی منتشرشده در کنفرانس NAACL سال ۲۰۲۴، پژوهشگران توانایی مدل‌های بینایی را در خواندن انواع نمودار آزمودند. شکل ۱۷ مقاله، دو سؤال هم‌صورت درباره تصویر نمودار سهام و پاسخ ثبت‌شده GPT-4V را نشان می‌دهد. مضمون سؤال این است که آیا حرکت قیمت در بازه‌ای باریک، وضعیتی خنثی را نشان می‌دهد. مدل برای یک تصویر، این توصیف را پذیرفته و آن را به حرکت در محدوده ربط داده است. برای تصویر دیگر، گفته این توصیف با عکس سازگار نیست، چون خط روند نزولی و سقف‌های پایین‌تر دیده می‌شوند.
ارزش آموزشی نمونه در این است که پاسخ دوم به یک نشانه قابل دیدن اشاره می‌کند: خطی بالای میله‌های قیمت و کاهش سقف‌ها. خواننده می‌تواند سراغ همان بخش تصویر برود و ببیند آیا برداشت مدل با شکل نمودار می‌خواند یا نه. پاسخ اول نیز فقط تا حد توصیف همان تصویر قابل استفاده است. هیچ‌کدام به‌تنهایی نمی‌گویند بعد از عکس چه اتفاقی برای قیمت افتاده یا معامله‌ای سودآور بوده است.
این شکل نماد دارایی، تایم‌فریم، زمان ثبت، داده خام کندل‌ها یا سطح‌های عددی لازم برای کنترل قیمت را در اختیار این آموزش نمی‌گذارد. بنابراین نمی‌توان از آن برای ساختن نقطه ورود، حد ضرر یا مثال عددی یک رمزارز استفاده کرد. اگر همین روش را روی نمودار ارز دیجیتال به کار می‌برید، مشخصاتی را که در بخش آماده‌سازی گفتیم ثبت کنید تا پاسخ تصویری بعداً با همان بازار و همان بازه زمانی سنجیده شود. نمونه پژوهش، یک مورد واقعی از پاسخ مدل به تصویر است؛ نسخه‌ای از تحلیل بازار امروز نیست.
عددهای پاسخ را با داده نمودار کنترل کنید
مدل ممکن است شکل کلی یک حرکت را درست توصیف کند و در خواندن عدد کنار محور اشتباه کند. اگر از تصویر سطح حمایت، مقاومت یا قیمت بسته‌شدن استخراج کرد، ابتدا رقم را روی نمودار اصلی پیدا کنید. بعد زمان همان کندل، مقیاس قیمت و بازار انتخاب‌شده را تطبیق دهید. سطحی که روی عکس فشرده‌شده دقیق به نظر می‌رسد، ممکن است فقط یک تخمین بصری باشد. اگر برچسب محور ناخواناست، پاسخ درست برای آن عدد «نامشخص» است.
برای کنترل جدی‌تر، داده همان نمودار را به صورت CSV دریافت کنید. راهنمای رسمی TradingView می‌گوید از منوی بالای نمودار می‌توان گزینه دریافت داده نمودار را انتخاب کرد و خروجی شامل داده‌های نمایش‌داده‌شده است؛ راهنمای فنی آن نیز زمان و مقادیر باز، بیشینه، کمینه و بسته‌شدن کندل‌ها را در خروجی توضیح می‌دهد. نام ستون‌ها و تعداد ردیف‌ها را پس از دریافت بررسی کنید. سپس عدد مورد ادعای مدل را با کندل و زمان متناظر در فایل مقایسه کنید، نه با کندلی نزدیک به آن.
اگر فایل را به ChatGPT می‌دهید، بپرسید کدام ردیف و ستون پشتوانه هر عدد است و محاسبه را نشان دهد. راهنمای رسمی OpenAI نیز توصیه می‌کند وقتی مقدار دقیق مهم است از صفحه‌گسترده یا فایل متنی استفاده شود، زیرا استخراج عدد از تصویر همیشه قابل اعتماد نیست. افزودن داده خام، خطای خواندن پیکسل‌ها را کم می‌کند؛ بااین‌حال انتخاب کندل، روش محاسبه و نتیجه نهایی هنوز باید بررسی شوند.
خطاهایی که در تحلیل تصویر باید پیدا کنید
یک خطای رایج، اشتباه‌گرفتن کندل باز با کندل بسته است. عکس ممکن است وسط یک بازه زمانی گرفته شده باشد و شکل آخرین کندل تا پایان آن بازه عوض شود. در چنین وضعی، از مدل بخواهید آخرین کندل کامل را مبنای توصیف قرار دهد. خطای دیگر، نامیدن هر نوسان کوچک به‌عنوان شکست سطح است؛ برای بررسی چنین ادعایی باید محدوده قبلی، زمان شکست ادعایی و کندل‌های پس از آن دیده شوند.
خطوط رسم‌شده توسط کاربر نیز ممکن است با خودِ داده اشتباه شوند. اگر روی تصویر خط روند، پیکان یا مستطیل رنگی دارید، در درخواست مشخص کنید کدام‌یک یادداشت شماست. تغییر رنگ کندل‌ها و شیوه نمایش اندیکاتورها میان نمودارها یکسان نیست؛ مدل باید پیش از نتیجه‌گیری، راهنمای رنگ و برچسب‌ها را بخواند. هرجا مدل از عکسی بدون حجم معاملات درباره «تأیید حجمی» حرف می‌زند، یک داده غایب را به پاسخ افزوده است.
بعضی پاسخ‌ها درصد اطمینان یا احتمال موفقیت می‌دهند، بی‌آنکه آزمون و تعریف روشنی پشت عدد باشد. چنین عددی احتمال اندازه‌گیری‌شده سود معامله نیست. بهتر است از مدل بخواهید ابهام‌های تصویر را با زبان روشن توضیح دهد: «محور قیمت خوانا نیست»، «تایم‌فریم در عکس دیده نمی‌شود» یا «برای سنجش این شکست، کندل‌های بعدی لازم‌اند». این ابهام‌ها تعیین می‌کنند کدام بخش پاسخ هنوز قابل استفاده نیست.
هزینه استفاده و جای این روش در یادگیری
راهنمای رسمی OpenAI می‌گوید ورودی تصویر در طرح رایگان و طرح‌های پولی ChatGPT در دسترس است، اما استفاده از آن به محدودیت‌های هر طرح و تنظیمات حساب بستگی دارد. پس عبارت «تحلیل چارت با هوش مصنوعی رایگان» به معنای دسترسی نامحدود یا یک سهمیه ثابت برای همه نیست. پیش از شروع تمرین، وضعیت طرح و محدودیت فعلی حساب خود را در همان محصول بررسی کنید.
این روش برای یادگیری پرسیدن سؤال از نمودار و پیدا کردن ادعاهای قابل کنترل مناسب است. اگر می‌خواهید جایگاه آن را در روند گسترده‌تر کار با ابزارها ببینید، آموزش ترید با هوش مصنوعی زمینه بیشتری می‌دهد. هوش مصنوعی وانفینکس نیز مسیر آشنایی با صفحه مرتبط این مجموعه است؛ روش بارگذاری تصویر و بررسی خروجی که اینجا آموزش داده شد، به ChatGPT مربوط است و نباید به محصول دیگری نسبت داده شود.
جمع‌بندی
برای بررسی عکس نمودار، از یک تصویر خوانا و مشخصات کامل بازار شروع کنید. از مدل توصیف نشانه‌های قابل مشاهده را بخواهید، سپس هر عدد و هر ادعای مهم را در نمودار اصلی یا داده کندل‌ها کنترل کنید. مثال پژوهشی GPT-4V نشان می‌دهد که مدل می‌تواند میان دو شکل متفاوت حرکت قیمت فرق بگذارد و برای برداشت خود به خط روند اشاره کند؛ همان مثال برای تعیین قیمت دقیق یا نتیجه معامله اطلاعات کافی ندارد. خروجی خوب، پرسش بعدی شما را دقیق‌تر می‌کند و ابهام‌های تصویر را آشکار می‌گذارد.
