فرض کنید چهار رمزارز در سبد خود دارید و تصور می‌کنید تعداد دارایی‌ها برای کنترل ریسک کافی است. اگر بیشتر ارزش سبد به دو دارایی وابسته باشد که معمولاً در شرایط پرتنش بازار هم‌زمان افت می‌کنند، تعداد نام‌ها تصویر کاملی از ریسک نمی‌دهد. برای پاسخ عملی به پرسش «تنوع بخشی در سرمایه گذاری چیست؟»، باید سهم هر دارایی و خطرهای مشترک میان آن‌ها را بررسی کرد.
در این مقاله چه می‌خوانیم؟
این راهنما با یک مثال فرضی شروع می‌شود و سپس روشی برای پیدا کردن تمرکز پنهان در سبد نشان می‌دهد. اگر با مفهوم پایه آشنا نیستید، مطلب متنوع سازی پرتفوی نقطه شروع مناسبی است؛ اینجا تمرکز بر بررسی یک سبد رمزارزی و خطاهای رایج آن است.
یک سبد ۱۰۰ واحدی را روی کاغذ بررسی کنیم
سرمایه‌گذاری فرضی ۱۰۰ واحد دارایی دارد: ۴۰ واحد بیت‌کوین، ۳۰ واحد اتر، ۲۰ واحد استیبل‌کوین و ۱۰ واحد یک توکن کوچک‌تر. این ترکیب فقط برای تمرین محاسبه است و پیشنهاد خرید یا تعیین وزن مناسب برای دیگران نیست. نخست درصدها را جمع بزنید. بیت‌کوین و اتر روی‌هم ۷۰ درصد سبد را تشکیل می‌دهند؛ بنابراین نتیجه سبد تا حد زیادی به تغییر ارزش همین دو دارایی وابسته است.
حالا یک وضعیت فرضی را امتحان کنید. اگر بیت‌کوین و اتر هر دو ۳۰ درصد افت کنند، ارزش سبد فقط از محل این دو دارایی ۲۱ واحد کم می‌شود. اگر توکن کوچک‌تر نیز ۵۰ درصد افت کند، ۵ واحد دیگر از دست می‌رود. با فرض ثابت ماندن ارزش استیبل‌کوین و صرف‌نظر از کارمزدها، ارزش سبد به ۷۴ واحد می‌رسد. این محاسبه پیش‌بینی بازار نیست؛ نشان می‌دهد چند دارایی می‌توانند هم‌زمان به زیان سبد کمک کنند.
در ادامه، همان تمرین را با فرض‌های دیگری تکرار کنید: افت یک دارایی به‌تنهایی، کاهش نقدشوندگی توکن کوچک‌تر یا ناتوانی در تبدیل سریع آن. نتیجه هر فرض را جداگانه یادداشت کنید تا روشن شود کدام بخش سبد بیشترین اثر را بر زیان احتمالی دارد.
تعداد رمزارزها را با تنوع ریسک اشتباه نگیریم
داشتن چند توکن از یک حوزه ممکن است سبد را در برابر مشکل مشترک همان حوزه آسیب‌پذیر نگه دارد. برای نمونه، اگر چند دارایی به یک شبکه، برنامه یا نوع تقاضا وابسته باشند، مشکل آن بخش می‌تواند هم‌زمان روی همه آن‌ها اثر بگذارد. نام‌های متفاوت به‌تنهایی درباره استقلال ریسک چیزی نمی‌گویند.
برای هر دارایی بنویسید ارزش آن بیشتر به چه عواملی حساس است و چه خطری را با دارایی‌های دیگر شریک است. در سبد ارز دیجیتال، وزن دارایی‌ها در کنار همین وابستگی‌ها معنا پیدا می‌کند. حتی دارایی‌هایی با کاربرد متفاوت نیز ممکن است هنگام افت گسترده بازار با هم کاهش یابند؛ پس برچسب‌های دسته‌بندی را جای آزمودن سناریوهای زیان نگذارید.
چطور سبد خود را مرحله‌به‌مرحله وارسی کنیم؟
ابتدا ارزش روز هر دارایی را در یک واحد مشترک ثبت کنید و سهم آن را از کل سبد به دست آورید. این کار را با ارزش فعلی انجام دهید، چون رشد یا افت قیمت می‌تواند وزن‌ها را از زمان خرید تغییر داده باشد. سپس بزرگ‌ترین دارایی و مجموع چند دارایی اصلی را مشخص کنید. اگر حذف یا افت یکی از آن‌ها نتیجه کل سبد را به‌شدت تغییر می‌دهد، آن تمرکز را در تصمیم‌گیری خود ببینید.
در گام بعد، خطرها را کنار دارایی‌ها بنویسید: نوسان قیمت، نقدشوندگی، وابستگی به یک شبکه یا برنامه، و محل نگهداری. ریسک استیبل‌کوین را نیز صفر فرض نکنید؛ حفظ ارزش، امکان تبدیل و شرایط انتقال آن نیاز به بررسی دارد. برای توکن‌های کم‌معامله، اختلاف قیمت خرید و فروش و دشواری خروج ممکن است هنگام افت بازار بیشتر به چشم بیاید.
سرانجام از خود بپرسید در یک افت هم‌زمان، چه مقدار زیان را می‌توانید تحمل کنید و آیا برای هزینه‌های نزدیک به این سرمایه نیاز دارید. پاسخ این دو پرسش می‌تواند از اضافه کردن یک دارایی تازه مهم‌تر باشد. هدف تمرین، رسیدن به یک عدد جادویی برای تعداد رمزارزها نیست؛ باید بدانید سبد در چه وضعیتی از برنامه مالی شما خارج می‌شود.
چه خطاهایی نتیجه بررسی را خراب می‌کند؟
یک خطای رایج، تقسیم مساوی پول میان چند توکن بدون توجه به خطر مشترک آن‌هاست. خطای دیگر، شمردن استیبل‌کوین به‌عنوان بخشی کاملاً بی‌خطر از سبد است. همچنین ممکن است فرد سهم یک دارایی را فقط با مبلغ خرید اولیه بسنجد، در حالی که وزن فعلی آن پس از تغییر قیمت بیشتر یا کمتر شده است.
نگهداری همه دارایی‌ها در یک محل هم نوع دیگری از تمرکز است. حتی اگر ترکیب توکن‌ها متنوع باشد، دسترسی به کل سبد می‌تواند به امنیت همان حساب، کیف پول یا روش نگهداری وابسته شود. در مقابل، پراکنده کردن دارایی‌ها میان چند محل نیز مسئولیت ثبت دقیق موجودی‌ها و مراقبت از راه‌های دسترسی را بیشتر می‌کند. این بخش از ریسک را جدا از نوسان قیمت ارزیابی کنید.
اشتباه آخر، تغییر مداوم ترکیب سبد با هر نوسان کوتاه‌مدت است. هر معامله می‌تواند هزینه داشته باشد و تصمیم شتاب‌زده ممکن است برنامه اولیه را به هم بزند. پیش از تغییر وزن‌ها، دلیل تغییر، هزینه انجام آن و اثری را که بر تمرکز سبد می‌گذارد بنویسید.
چه زمانی ترکیب سبد را دوباره ببینیم؟
بررسی دوره‌ای کمک می‌کند وزن واقعی دارایی‌ها را با برنامه خود مقایسه کنید. اگر سهم یک دارایی پس از رشد قیمت بسیار بزرگ شده باشد، سبد اکنون با سبد روز خرید تفاوت دارد. برای تصمیم درباره تغییر ترکیب، فقط به درصدها نگاه نکنید؛ هزینه معامله، شرایط انتقال و نیاز زمانی خود به پول را نیز در نظر بگیرید.
رویدادی که فرض اولیه شما را تغییر می‌دهد هم دلیل خوبی برای بازبینی است. اگر کاربرد مورد انتظار یک توکن، امکان معامله آن یا میزان ریسکی که می‌توانید تحمل کنید تغییر کند، بررسی دوباره منطقی است. بازبینی به معنی معامله فوری نیست؛ گاهی ثبت وضعیت و ادامه دادن همان برنامه، پس از سنجیدن دلیل‌ها، تصمیمی سنجیده‌تر است.
جمع‌بندی
تنوع‌بخشی در رمزارز را می‌توان با سه کار عملی سنجید: محاسبه وزن فعلی دارایی‌ها، شناسایی خطرهای مشترک و آزمودن چند سناریوی زیان. مثال ۱۰۰ واحدی نشان داد که چهار دارایی نیز ممکن است در یک افت هم‌زمان زیان قابل‌توجهی بسازند. پیش از افزودن توکن تازه، ببینید چه ریسکی را به سبد اضافه می‌کند و آیا برای کاهش تمرکز موجود کاری انجام می‌دهد. تصمیم نهایی باید با توان تحمل زیان، زمان نیاز به سرمایه و هزینه‌های معامله شما سازگار باشد.
