اگر هر بار برای خرید رمزارز منتظر «قیمت مناسب» بمانید، ممکن است تصمیم را مدام عقب بیندازید یا پس از یک جهش قیمت شتاب‌زده عمل کنید. هدف اصلی استراتژی dca این است که زمان و مبلغ خرید را از پیش مشخص کنید تا تصمیم هر نوبت کمتر به حدس‌زدن درباره حرکت بعدی بازار وابسته باشد.
در این مقاله چه می‌خوانیم؟
این روش به معنی سود قطعی یا حذف زیان نیست. برای سنجش آن باید ببینید چه مقدار پرداخت کرده‌اید، چه تعداد واحد گرفته‌اید و هزینه‌های معامله چه اثری بر نتیجه داشته‌اند. یک مثال فرضی، همراه با چند خطای رایج، این بررسی را ساده‌تر می‌کند.
هدف برنامه خرید منظم را دقیق بنویسید
در یک برنامه DCA، مبلغ ثابتی در فاصله‌های زمانی مشخص به خرید یک دارایی اختصاص می‌یابد. وقتی قیمت پایین‌تر است، همان مبلغ واحدهای بیشتری می‌خرد و وقتی قیمت بالاتر است، واحدهای کمتری. نتیجه، میانگین هزینه خرید بر پایه کل پول پرداخت‌شده و کل واحدهای دریافتی است.
این قاعده را با خرید بیشتر پس از هر افت قیمت اشتباه نگیرید. در خرید وابسته به افت، مقدار یا زمان خرید را حرکت بازار تعیین می‌کند؛ در برنامه منظم، قاعده پیش از مشاهده قیمت آن روز نوشته می‌شود. کسی که درباره سازوکار پایه ابهام دارد، می‌تواند راهنمای استراتژی DCA را مرور کند و بعد محاسبه زیر را برای برنامه خودش انجام دهد.
یک مثال با سه خرید فرضی
فرض کنید فردی تصمیم گرفته در سه نوبت ماهانه، هر بار یک میلیون تومان از یک رمزارز فرضی بخرد. قیمت هر واحد در نوبت اول ۱۰۰ هزار تومان، در نوبت دوم ۵۰ هزار تومان و در نوبت سوم دوباره ۱۰۰ هزار تومان است. برای روشن‌ماندن محاسبه، فعلاً کارمزد و اختلاف قیمت خرید و فروش را کنار می‌گذاریم.
خرید اول ۱۰ واحد، خرید دوم ۲۰ واحد و خرید سوم ۱۰ واحد به او می‌دهد. پس از پرداخت سه میلیون تومان، مجموع دارایی او ۴۰ واحد است. میانگین هزینه هر واحد از تقسیم سه میلیون بر ۴۰ به دست می‌آید: ۷۵ هزار تومان. میانگین ساده سه قیمت، یعنی حدود ۸۳ هزار تومان، پاسخ درستی نیست؛ تعداد واحدهای خریداری‌شده در هر قیمت با هم فرق دارد.
حالا فرض کنید پس از خرید سوم، قیمت به ۴۰ هزار تومان برسد. ارزش ۴۰ واحد دارایی، پیش از هزینه فروش، یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان خواهد بود؛ یعنی یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان کمتر از مبلغ پرداخت‌شده. کاهش میانگین خرید جلوی زیان ناشی از افت بعدی قیمت را نمی‌گیرد. اعداد این مثال فقط برای تمرین محاسبه‌اند و درباره قیمت هیچ رمزارز واقعی چیزی نمی‌گویند.
نتیجه را با چه عددهایی بررسی کنیم؟
برای هر نوبت، تاریخ، مبلغ پرداختی، قیمت اجراشده و تعداد واحدی را که واقعاً به حساب رسیده ثبت کنید. سپس همه مبلغ‌های پرداختی را جمع بزنید و بر مجموع واحدهای دریافتی تقسیم کنید. اگر صرافی کارمزد را از دارایی خریداری‌شده کم کرده باشد، همان مقدار خالص دریافتی را در محاسبه به کار ببرید.
ارزش فعلی دارایی را هم با قیمتی بسنجید که فروش در آن ممکن است، نه صرفاً عددی که روی نمودار دیده می‌شود. اختلاف قیمت خرید و فروش، کارمزد معامله و هزینه احتمالی انتقال می‌توانند نتیجه خالص را تغییر دهند. مقایسه چند برنامه نیز باید با سرمایه، دوره زمانی و هزینه‌های یکسان انجام شود؛ وگرنه معلوم نیست تفاوت نتیجه از روش خرید آمده یا از شرایط مقایسه.
خطاهای رایج هنگام اجرای برنامه
بیشتر خطاها از خود فرمول میانگین‌گیری نمی‌آیند. مشکل معمولاً وقتی پیش می‌آید که قاعده خرید در میانه راه تغییر می‌کند یا عددی که برای ارزیابی انتخاب شده، تمام هزینه‌ها را نشان نمی‌دهد.
- پس از افت قیمت، مبلغ هر خرید را بدون بازنگری در بودجه چند برابر می‌کنید. این تصمیم، ریسک تمرکز روی همان دارایی را افزایش می‌دهد و دیگر با برنامه اولیه قابل مقایسه نیست.
- با دیدن رشد قیمت، چند نوبت خرید را جلو می‌اندازید یا نوبت‌های بعدی را حذف می‌کنید. در این حالت، تصمیم همچنان به پیش‌بینی کوتاه‌مدت قیمت وابسته است.
- فقط میانگین قیمت‌های روی نمودار را حساب می‌کنید. قیمت واقعی سفارش، کارمزد و تعداد واحد دریافتی ممکن است با اعداد نمودار فرق داشته باشد.
- برای مبلغ‌های کوچک، هزینه هر سفارش را نادیده می‌گیرید. اگر کارمزد ثابت یا هزینه انتقال نسبت به مبلغ خرید زیاد باشد، فاصله مناسب بین خریدها باید با توجه به آن هزینه‌ها سنجیده شود.
- خرید منظم را دلیلی برای نگهداری نامحدود یک دارایی می‌دانید. مناسب‌بودن دارایی، توان مالی و میزان ریسکی که می‌پذیرید باید جداگانه بررسی شوند.
یک روش کوتاه برای بازبینی برنامه
پیش از شروع، مبلغی را انتخاب کنید که پرداخت منظم آن به هزینه‌های ضروری شما فشار نیاورد. فاصله خریدها، مدت بازبینی برنامه و سقف کل مبلغ را بنویسید. برای انتخاب محل معامله نیز هزینه سفارش، اختلاف قیمت خرید و فروش و شرایط برداشت دارایی را بررسی کنید.
پس از چند نوبت، از روی سوابق واقعی معاملات میانگین هزینه را دوباره حساب کنید. اگر اجرای برنامه از قاعده نوشته‌شده فاصله گرفته است، دلیل هر تغییر را ثبت کنید. بازبینی می‌تواند به اصلاح مبلغ یا توقف برنامه منجر شود؛ لازم نیست صرفاً برای حفظ نظم ظاهری، خریدی را ادامه دهید که با بودجه یا ارزیابی فعلی شما سازگار نیست.
جمع‌بندی
هدف اصلی خرید منظم، کم‌کردن وابستگی هر تصمیم به انتخاب یک لحظه ظاهراً مناسب برای ورود است. در مثال سه‌نوبتی، خرید در قیمت پایین‌تر میانگین هزینه را به ۷۵ هزار تومان رساند، اما افت بعدی همچنان زیان ایجاد کرد. برای قضاوت درباره برنامه خود، به مبلغ کل پرداختی، واحدهای خالص دریافتی، هزینه‌ها و پایبندی به قاعده‌ای که از پیش تعیین کرده‌اید نگاه کنید.
