فرض کنید می‌خواهید مقداری رمزارز بخرید. در صفحه معامله، قیمت فروش ۱۰۰ واحد است و به نظر می‌رسد می‌توانید سفارش را همان لحظه ثبت کنید. اما پس از اجرا می‌بینید میانگین قیمت خریدتان ۱۰۰٫۶ واحد شده است. ممکن است سفارش شما بزرگ‌تر از مقدار دارایی عرضه‌شده در قیمت ۱۰۰ بوده و بخش باقی‌مانده با قیمت بالاتری خریده شده باشد.
در این مقاله چه می‌خوانیم؟
برای فهمیدن چنین اختلافی باید سه مفهوم را کنار هم دید: نقدشوندگی، عمق بازار و لغزش قیمت. هرکدام به بخش متفاوتی از اجرای سفارش مربوط است. این مفاهیم کمک می‌کنند پیش از ثبت معامله، تنها به آخرین قیمت نمایش‌داده‌شده تکیه نکنید و اندازه سفارش خود را هم در نظر بگیرید.
نقدشوندگی چه می‌گوید؟
نقدشوندگی یعنی بتوانید یک دارایی را در زمانی مناسب بخرید یا بفروشید، بدون آنکه معامله شما قیمت را به مقدار زیادی جابه‌جا کند. بازاری که خریداران و فروشندگان بیشتری با سفارش‌های قابل اجرا در آن حضور دارند، معمولاً امکان معامله با اثر قیمتی کمتری فراهم می‌کند. با این حال، نقدشوندگی ویژگی ثابت یک رمزارز نیست؛ به بازار معاملاتی، جفت‌ارز، زمان و اندازه سفارش هم بستگی دارد.
ممکن است فروش مقدار کمی از یک دارایی آسان باشد، اما فروش مقدار بسیار بزرگ‌تر به چند قیمت متفاوت انجام شود. بنابراین وقتی می‌گوییم بازاری نقدشونده است، باید بپرسیم برای چه اندازه سفارشی و در کدام بازار؟ حجم معاملات ثبت‌شده اطلاعاتی درباره فعالیت گذشته می‌دهد، اما به‌تنهایی نشان نمی‌دهد همین حالا چه مقدار سفارش در قیمت‌های نزدیک آماده اجراست.
فاصله میان بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش نیز سرنخ مفیدی است. این فاصله را شکاف قیمت می‌نامند. شکاف کمتر می‌تواند هزینه ورود و خروج فوری را کاهش دهد، ولی برای سنجیدن اجرای یک سفارش بزرگ کافی نیست؛ باید مقدار سفارش‌های موجود در سطوح بعدی قیمت را نیز دید.
عمق بازار را چگونه بخوانیم؟
دفتر سفارش، درخواست‌های خرید و فروش ثبت‌شده را در قیمت‌های مختلف نشان می‌دهد. بهترین پیشنهاد فروش، ارزان‌ترین سفارش فروش موجود است و بهترین پیشنهاد خرید، بالاترین سفارش خرید موجود. عمق بازار به مقدار سفارش‌هایی اشاره دارد که در این سطوح و قیمت‌های نزدیک‌تر یا دورتر قرار گرفته‌اند. هرچه مقدار بیشتری نزدیک قیمت جاری باشد، سفارش بزرگ‌تری می‌تواند پیش از رسیدن به قیمت‌های دورتر اجرا شود.
فرض کنید در بهترین قیمت فروش فقط ۴۰ واحد دارایی عرضه شده است. اگر قصد خرید ۱۰۰ واحد را داشته باشید، باقی سفارش باید از پیشنهادهای فروش بعدی تأمین شود، مگر آنکه پیش از اجرا سفارش‌های تازه‌ای وارد بازار شوند. به همین دلیل دیدن یک قیمت در بالای دفتر سفارش، تضمینی برای خرید همه ۱۰۰ واحد با همان قیمت نیست.
عمق نمایش‌داده‌شده هم تصویر یک لحظه از بازار است. معامله‌گران می‌توانند سفارش‌هایشان را تغییر دهند یا لغو کنند و سفارش‌های تازه نیز ممکن است پیش از اجرای سفارش شما برسند. برای سفارش‌های بزرگ، بررسی مقدار تجمعی فروش در چند سطح قیمت از نگاه کردن به بهترین قیمت فروش کاربردی‌تر است.
لغزش قیمت و یک مثال عددی
لغزش قیمت اختلاف میان قیمتی است که برای اجرای سفارش انتظار دارید و قیمتی که واقعاً به دست می‌آید. این اختلاف را باید با یک مبنای مشخص سنجید؛ برای مثال بهترین قیمت فروش هنگام تصمیم به خرید. در یک سفارش خرید فوری، اگر سفارش شما از چند سطح فروش عبور کند، میانگین قیمت اجرا می‌تواند از آن مبنا بالاتر برود. حرکت قیمت یا تغییر سفارش‌های موجود در فاصله ثبت تا اجرا نیز می‌تواند بر نتیجه اثر بگذارد.
فرض کنید ۴۰ واحد در قیمت ۱۰۰ و ۶۰ واحد دیگر در قیمت ۱۰۱ برای فروش موجود است. خرید فوری ۱۰۰ واحد، اگر همین سفارش‌ها بدون تغییر اجرا شوند، ۱۰٬۰۶۰ واحد هزینه دارد. میانگین قیمت هر واحد ۱۰۰٫۶ می‌شود؛ یعنی ۰٫۶ درصد بالاتر از بهترین قیمت فروش اولیه، بدون احتساب کارمزد. این مثال نشان می‌دهد چرا هزینه معامله را باید برای کل مقدار سفارش حساب کرد، نه فقط برای اولین واحد آن.
لغزش همیشه به زیان معامله‌گر نیست. اگر پیش از اجرا سفارش مناسب‌تری وارد بازار شود، قیمت نهایی ممکن است بهتر از قیمت مورد انتظار باشد. همچنین کارمزد معامله با لغزش تفاوت دارد: کارمزد هزینه‌ای است که طبق قواعد محل معامله دریافت می‌شود، در حالی که لغزش به اختلاف قیمت مورد انتظار و قیمت اجرا مربوط است.
پیش از ثبت سفارش به چه چیزهایی نگاه کنیم؟
ابتدا مقدار سفارش خود را با سفارش‌های موجود در قیمت‌های نزدیک مقایسه کنید. برای خرید، سمت فروش دفتر سفارش و برای فروش، سمت خرید آن اهمیت دارد. سپس برآورد کنید اگر سفارش از چند سطح قیمت عبور کند، میانگین قیمت اجرا چقدر می‌شود. این برآورد قطعی نیست، چون دفتر سفارش تا زمان اجرا تغییر می‌کند، اما اثر اندازه سفارش را روشن‌تر می‌کند.
نوع سفارش نیز مهم است. سفارش بازار معمولاً اجرای فوری را دنبال می‌کند و ممکن است در چند قیمت پر شود. سفارش محدود سقف قیمت خرید یا کف قیمت فروش را مشخص می‌کند، اما ممکن است کامل اجرا نشود یا اصلاً اجرا نشود. اگر هزینه نهایی برایتان مهم است، شکاف قیمت، عمق نزدیک و کارمزد را در کنار هم بررسی کنید. برای سفارش بزرگ، تقسیم آن به بخش‌های کوچک‌تر گاهی اثر فوری بر قیمت را کم می‌کند، ولی در عوض زمان اجرا و احتمال تغییر بازار را افزایش می‌دهد.
جمع‌بندی
نقدشوندگی نشان می‌دهد انجام معامله با چه سهولتی و با چه میزان اثر بر قیمت ممکن است. عمق بازار مقدار سفارش‌های موجود در قیمت‌های مختلف را نشان می‌دهد و لغزش قیمت اختلاف قیمت مورد انتظار با نتیجه اجراست. هنگام تصمیم‌گیری، اندازه سفارش را کنار عمق همان بازار بگذارید و هزینه کل را بر اساس میانگین قیمت احتمالی بسنجید. قیمت بالای صفحه فقط نقطه شروع این بررسی است.
