فرض کنید می‌خواهید یک دارایی دیجیتال بخرید و در صفحه معامله با دو گزینه «بازار» و «محدود» روبه‌رو می‌شوید. هر دو برای ثبت درخواست خرید یا فروش هستند، اما اختیار متفاوتی به شما می‌دهند: در سفارش بازار، اجرای معامله را در اولویت می‌گذارید؛ در سفارش محدود، برای قیمت معامله شرط می‌گذارید.
در این مقاله چه می‌خوانیم؟
این تفاوت وقتی اهمیت پیدا می‌کند که قیمت‌های نمایش‌داده‌شده در دفتر سفارش به اندازه حجم معامله شما موجود نباشند. ممکن است سفارش در چند قیمت انجام شود یا در انتظار خریدار و فروشنده مناسب بماند. شناخت سازوکار هر گزینه کمک می‌کند پیش از ثبت سفارش بدانید چه نتیجه‌ای ممکن است ببینید.
سفارش بازار چگونه اجرا می‌شود؟
با سفارش بازار از صرافی می‌خواهید معامله را با سفارش‌های قابل انجام موجود در دفتر سفارش پیش ببرد. برای خرید، سفارش شما ابتدا با فروشندگان دارای پایین‌ترین قیمت قابل دسترس تطبیق می‌یابد. برای فروش، خریداران دارای بالاترین قیمت قابل دسترس در اولویت هستند. اگر حجم موجود در بهترین قیمت کافی نباشد، باقی سفارش ممکن است در قیمت‌های بعدی اجرا شود.
بنابراین قیمتی که هنگام فشردن دکمه خرید یا فروش روی صفحه می‌بینید، لزوماً قیمت تمام معامله نیست. دفتر سفارش می‌تواند تغییر کند و یک سفارش بزرگ‌تر از حجم موجود در بهترین قیمت، میان چند قیمت تقسیم شود. به فاصله میان قیمت مورد انتظار و قیمت اجرای واقعی «لغزش قیمت» می‌گویند. این فاصله در بازارهای کم‌عمق یا هنگام تغییر سریع قیمت می‌تواند بیشتر شود.
سفارش بازار معمولاً برای اجرای سریع‌تر به کار می‌رود، اما اجرای کامل آن در هر شرایطی تضمین‌شده نیست. جزئیات اجرا به وجود سفارش‌های مقابل و قواعد محل معامله بستگی دارد.
سفارش محدود چه شرطی می‌گذارد؟
در سفارش محدود، مقدار دارایی و قیمت قابل قبول خود را وارد می‌کنید. سفارش خرید محدود فقط در قیمت تعیین‌شده یا پایین‌تر قابل اجراست. سفارش فروش محدود نیز فقط در قیمت تعیین‌شده یا بالاتر انجام می‌شود. به این ترتیب، پیش از ثبت سفارش مرز قیمت را مشخص می‌کنید.
این مرز به معنای انجام حتمی معامله نیست. اگر فروشنده‌ای با قیمت مناسب برای خرید شما پیدا نشود، سفارش ممکن است باز بماند. همچنین ممکن است تنها بخشی از مقدار آن انجام شود. مدت بازماندن سفارش و نحوه رسیدگی به بخش اجرا‌نشده به تنظیماتی مانند اعتبار زمانی سفارش و قواعد صرافی بستگی دارد؛ بهتر است این گزینه‌ها را در همان صفحه معامله بررسی کنید.
قیمت محدود نیز همیشه قیمت دقیق اجرا نیست. برای نمونه، یک سفارش خرید ممکن است در قیمتی پایین‌تر از سقفی که تعیین کرده‌اید انجام شود. شرط اصلی این است که قیمت اجرا از محدوده قابل قبول شما خارج نشود.
یک مثال از دفتر سفارش
فرض کنید می‌خواهید ۱۰ واحد از یک دارایی بخرید. در دفتر سفارش، ۴ واحد با قیمت فرضی ۱۰۰ تومان و ۶ واحد با قیمت ۱۰۲ تومان برای فروش ثبت شده است. اگر سفارش بازار ثبت کنید و این سفارش‌ها تا زمان تطبیق تغییر نکنند، ۴ واحد را با قیمت ۱۰۰ و ۶ واحد را با قیمت ۱۰۲ می‌خرید. میانگین قیمت هر واحد، پیش از کارمزد، ۱۰۱٫۲ تومان می‌شود.
حالا فرض کنید سفارش خرید محدود ۱۰ واحدی با سقف قیمت ۱۰۰ تومان ثبت می‌کنید. در همین وضعیت، حداکثر ۴ واحد می‌تواند با سفارش فروش ۱۰۰ تومانی تطبیق یابد. ۶ واحد باقی‌مانده در قیمت ۱۰۲ تومان خریده نمی‌شود؛ بسته به تنظیمات سفارش، ممکن است باز بماند یا لغو شود. اگر سقف خرید را ۹۹ تومان بگذارید، با این سفارش‌های فروش معامله‌ای انجام نمی‌شود مگر آنکه سفارش مناسبی بعداً وارد شود.
در سمت فروش هم همین منطق برقرار است. فروش بازار به قیمت‌های پیشنهادی خریداران وابسته است، در حالی که فروش محدود اجازه نمی‌دهد معامله پایین‌تر از کف قیمتی که تعیین کرده‌اید انجام شود.
پیش از انتخاب، چه چیزی را بررسی کنیم؟
اگر زمان اجرا برایتان مهم است، سفارش بازار می‌تواند مناسب‌تر باشد؛ در عوض باید احتمال تغییر قیمت اجرا را بپذیرید. اگر معامله فقط تا سقف قیمت خرید یا کف قیمت فروش مشخصی برایتان قابل قبول است، سفارش محدود آن شرط را اعمال می‌کند و ممکن است منتظر بماند. هیچ‌یک از این دو نوع سفارش به‌تنهایی نتیجه مالی معامله را بهتر نمی‌کند.
حجم سفارش را در کنار حجم سفارش‌های نزدیک به بهترین قیمت ببینید. نمایش یک قیمت در بالای دفتر سفارش به معنای وجود حجم کافی برای کل معامله شما در همان قیمت نیست. پس از ثبت سفارش محدود نیز وضعیت آن را بررسی کنید: ممکن است بخشی اجرا شده باشد و بخش دیگری همچنان باز باشد.
کارمزدها را هم جداگانه در نظر بگیرید. نوع سفارش، قیمت اجرا و کارمزد هرکدام بر مبلغ نهایی اثر دارند؛ نرخ و شیوه محاسبه کارمزد را باید در همان محل معامله دید. پیش از تأیید، سمت خرید یا فروش، مقدار، قیمت محدود و گزینه‌های اعتبار سفارش را یک بار دیگر بخوانید.
جمع‌بندی
سفارش بازار درخواست انجام معامله با سفارش‌های قابل دسترس است و قیمت نهایی آن می‌تواند با قیمت لحظه‌ای نمایش‌داده‌شده فرق کند. سفارش محدود مرز قیمت را از پیش تعیین می‌کند، اما ممکن است دیرتر، به‌صورت جزئی یا اصلاً اجرا نشود. برای انتخاب میان آن‌ها، ببینید در معامله موردنظر سرعت اجرا برایتان مهم‌تر است یا شرطی که برای قیمت گذاشته‌اید.
