وقتی از یک کیف پول دارایی دیجیتال می‌فرستید، با زدن دکمه ارسال چیزی فوراً به دفتر ثبت شبکه اضافه نمی‌شود. کیف پول ابتدا درخواستی می‌سازد که گیرنده، مقدار انتقال و اطلاعات لازم برای اجرای آن را مشخص می‌کند. سپس رایانه‌های شبکه این درخواست را دریافت و بررسی می‌کنند. اگر تراکنش با قواعد شبکه سازگار باشد، ممکن است در یک بلوک قرار بگیرد و به سابقه مشترک بلاکچین افزوده شود.
در این مقاله چه می‌خوانیم؟
برای فهم این مسیر، بهتر است سه مرحله را جدا ببینیم: ساخت و پخش تراکنش، بررسی آن، و ثبت در بلوک. جزئیات هر مرحله به شبکه بستگی دارد، اما این چارچوب کمک می‌کند بدانیم پیام «ارسال شد» در کیف پول دقیقاً به چه معناست.
کیف پول چه چیزی به شبکه می‌فرستد؟
کیف پول داده‌های تراکنش را طبق قالب شبکه آماده می‌کند و با کلید خصوصی فرستنده امضای دیجیتال می‌سازد. این امضا به شبکه امکان می‌دهد بررسی کند که دارنده کلید مربوط، تراکنش را مجاز کرده است؛ برای این کار لازم نیست کلید خصوصی منتشر شود. امضا هویت واقعی فرد را هم نشان نمی‌دهد. آدرس‌ها و امضاها در اینجا ابزارهای فنی ثبت و بررسی‌اند.
تراکنش معمولاً اطلاعاتی مانند مقصد و مقدار را در بر دارد. بعضی شبکه‌ها برای جلوگیری از تکرار یا تعیین ترتیب درخواست‌های یک حساب، شماره‌ای برای تراکنش می‌خواهند. ساختار دقیق در همه بلاکچین‌ها یکسان نیست: برخی شبکه‌ها موجودی حساب را دنبال می‌کنند و برخی خروجی‌های خرج‌نشده تراکنش‌های قبلی را. کیف پول مناسب هر شبکه داده‌ها را در قالب همان شبکه می‌سازد.
گره‌های شبکه چه چیزهایی را بررسی می‌کنند؟
پس از پخش تراکنش، گره‌هایی که آن را دریافت می‌کنند قواعد شبکه را روی آن اجرا می‌کنند. آن‌ها می‌توانند معتبر بودن امضا، درست بودن قالب داده‌ها و امکان خرج کردن دارایی را بررسی کنند. در شبکه‌ای با مدل حساب، موجودی و ترتیب تراکنش‌های حساب اهمیت دارد. در شبکه‌ای با مدل خروجی خرج‌نشده، گره بررسی می‌کند خروجی مورد استفاده قبلاً خرج نشده باشد. قواعد کارمزد نیز در پذیرش و پردازش تراکنش نقش دارند.
تراکنشی که از این بررسی‌های اولیه بگذرد، ممکن است مدتی در مجموعه تراکنش‌های در انتظار بماند. این وضعیت به معنی ثبت قطعی نیست. برای نمونه، اگر درخواست دیگری همان دارایی را خرج کند یا شرایط شبکه تغییر کند، سرنوشت تراکنش در انتظار می‌تواند عوض شود. نمایش «در انتظار» در کیف پول به همین فاصله میان پخش درخواست و ثبت آن اشاره دارد.
تراکنش چگونه وارد یک بلوک می‌شود؟
بر اساس روش کار شبکه، ماینر یا اعتبارسنج گروهی از تراکنش‌های پذیرفته‌شده را برای یک بلوک انتخاب می‌کند. انتخاب شدن به عوامل مختلفی، از جمله قواعد شبکه و کارمزد، بستگی دارد. بلوک پیشنهادی دوباره بررسی می‌شود: گره‌های دیگر باید بتوانند تراکنش‌ها و خود بلوک را طبق همان قواعد معتبر تشخیص دهند.
هر بلوک اطلاعاتی دارد که آن را به بلوک پیش از خود پیوند می‌دهد. بخشی از این پیوند با هش ساخته می‌شود؛ هش خروجی یک تابع ریاضی است که برای تشخیص تغییر داده‌ها به کار می‌آید. اگر داده‌های یک بلوک قدیمی عوض شوند، هش آن نیز تغییر می‌کند و پیوندهای بعدی دیگر با نسخه دستکاری‌شده سازگار نخواهند بود. این سازوکار، همراه با روش توافق شبکه، تغییر دادن سابقه ثبت‌شده را دشوار می‌کند.
شبکه‌ها برای توافق بر سر تاریخچه معتبر از روش‌های یکسانی استفاده نمی‌کنند. در اثبات کار، تولید بلوک به محاسبات ماینرها وابسته است؛ در اثبات سهام، اعتبارسنجان طبق قواعد شبکه مشارکت می‌کنند. جزئیات متفاوت است، اما گره‌ها باید بتوانند نتیجه را با قواعد مشترک بررسی کنند.
یک مثال از ارسال تا ثبت
فرض کنید در شبکه‌ای با مدل حساب، می‌خواهید ۲ واحد دارایی به دوستی بفرستید. کیف پول نشانی او، مقدار ۲ واحد و اطلاعات لازم برای کارمزد و ترتیب تراکنش را در درخواست می‌گذارد و آن را امضا می‌کند. گره‌های شبکه بررسی می‌کنند امضا معتبر باشد و حساب شما برای مبلغ انتقال و هزینه لازم، موجودی کافی داشته باشد.
اگر تراکنش پذیرفته شود، هنوز ممکن است در انتظار بماند. وقتی در بلوکی معتبر قرار بگیرد، سابقه شبکه نشان می‌دهد ۲ واحد طبق آن تراکنش از حساب شما منتقل شده است. در این مثال، کارمزد نیز طبق قواعد همان شبکه محاسبه می‌شود؛ بنابراین تغییر موجودی فرستنده لزوماً فقط ۲ واحد نیست. اگر نشانی گیرنده را اشتباه وارد کرده باشید، معتبر بودن امضا این اشتباه را اصلاح نمی‌کند.
ثبت شدن چه زمانی قابل اتکاست؟
قرار گرفتن تراکنش در یک بلوک معمولاً نخستین تأیید آن به شمار می‌آید. در بعضی شبکه‌ها ممکن است تاریخچه اخیر برای مدتی تغییر کند و یک بلوک جای خود را به بلوک دیگری بدهد. به همین دلیل، دریافت‌کنندگان گاهی منتظر تأییدهای بیشتر یا وضعیت نهایی شدن تراکنش می‌مانند. تعداد تأیید لازم و معنای «نهایی» به سازوکار همان شبکه و میزان ریسکی که دریافت‌کننده می‌پذیرد بستگی دارد.
برای پیگیری، می‌توان شناسه تراکنش را در ابزار مشاهده بلاکچین همان شبکه جست‌وجو کرد. این ابزار معمولاً نشان می‌دهد تراکنش در انتظار است، در کدام بلوک ثبت شده و چه تعداد تأیید دارد. اطلاعات عمومی بلاکچین برای بررسی سابقه مفید است، اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کند صاحب یک آدرس در دنیای واقعی چه کسی است.
جمع‌بندی
ثبت تراکنش از یک درخواست امضاشده آغاز می‌شود. گره‌ها آن را با قواعد شبکه می‌سنجند، تولیدکننده بلوک آن را برای ثبت انتخاب می‌کند و سایر گره‌ها بلوک پیشنهادی را بررسی می‌کنند. پیوند هش میان بلوک‌ها و روش توافق شبکه به حفظ سابقه کمک می‌کند. هنگام بررسی یک انتقال، وضعیت آن را در سه گام بخوانید: پخش شده، در بلوک ثبت شده، و به اندازه مورد نیاز تأیید یا نهایی شده است.
