فرض کنید قیمت یک رمزارز از سطحی که چند بار مانع رشد آن شده عبور می‌کند و هم‌زمان ستون حجم بلندتر از معمول است. آیا این برای معتبر دانستن شکست کافی است؟ پاسخ به داده‌ای بستگی دارد که با آن مقایسه می‌کنید و رفتاری که در کندل‌های بعدی می‌بینید. حجم به شما می‌گوید در بازه انتخابی چه مقدار معامله ثبت شده است؛ به‌تنهایی قصد معامله‌گران یا مسیر بعدی قیمت را نشان نمی‌دهد.
در این مقاله چه می‌خوانیم؟
اگر با ابزارهای پایه آشنا نیستید، راهنمای اندیکاتور حجم معاملات نقطه شروع مناسبی است. اینجا سراغ یک نمودار فرضی می‌رویم و روش بررسی آن را قدم‌به‌قدم دنبال می‌کنیم.
یک شکست فرضی با حجم بالا
در نمودار چهار ساعته یک جفت‌ارز فرضی، قیمت چند بار نزدیک ۱۰۰ واحد متوقف شده است. حجم هر یک از ده کندل کامل پیش از شکست، معمولاً در محدوده ۴۰۰ تا ۶۰۰ واحد از دارایی پایه بوده است. سپس کندلی بالای ۱۰۰ بسته می‌شود و حجم آن به ۹۰۰ واحد می‌رسد. مقایسه این کندل با بازه‌های قبلی همان نمودار نشان می‌دهد مشارکت معاملاتی هنگام عبور از سطح بیشتر شده است.
حالا فرض کنید کندل بعدی به زیر ۱۰۰ برگردد و با حجم ۱۱۰۰ واحد بسته شود. خواندن فقط ستون ۹۰۰ واحدی، بخش تعیین‌کننده ماجرا را پنهان می‌کند: قیمت نتوانسته بالای سطح بماند و بازگشت هم با معاملات زیادی همراه بوده است. بحث بریک اوت دقیقاً به همین رفتار قیمت پس از عبور از سطح مربوط می‌شود. این مثال سیگنال خرید یا فروش نیست؛ نشان می‌دهد چرا باید نتیجه شکست را در کندل‌های کامل بعدی هم بررسی کرد.
چطور همان نمودار را بررسی کنیم؟
ابتدا جفت‌ارز، بازار و بازه زمانی را ثابت نگه دارید. حجم بیت‌کوین در یک بازار نقدی را نمی‌توان بی‌واسطه با حجم قراردادهای مشتقه یا داده صرافی دیگری مقایسه کرد. در بعضی نمودارها حجم بر حسب تعداد واحد دارایی پایه نمایش داده می‌شود و در بعضی دیگر بر حسب ارزش معامله؛ برچسب داده را پیش از مقایسه بخوانید.
بعد، سطح مورد بررسی را پیش از دیدن نتیجه مشخص کنید و حجم کندل شکست را با چند کندل کامل قبلی همان بازار بسنجید. میانگین ساده می‌تواند مقایسه را آسان‌تر کند، اما اگر یکی از کندل‌های قبلی حجم نامعمول داشته باشد، خود کندل‌ها را هم ببینید. تا بسته شدن کندل صبر کنید؛ ستون حجم در کندل باز هنوز تغییر می‌کند. در پایان، جای بسته شدن قیمت نسبت به سطح و رفتار کندل بعدی را ثبت کنید. اگر قیمت به سطح برگشت، بررسی کنید آیا بالای آن ماند یا دوباره زیر آن بسته شد.
حجم کندل را با دفتر سفارش اشتباه نگیریم
ستون‌های حجم، معامله‌هایی را نشان می‌دهند که در بازه هر کندل انجام شده‌اند. در مقابل، آنچه گاهی اندیکاتور حجم سفارشات نامیده می‌شود ممکن است به سفارش‌های ثبت‌شده در دفتر سفارش اشاره کند. این سفارش‌ها هنوز معامله نشده‌اند و امکان لغو یا تغییرشان وجود دارد. بنابراین دیوار بزرگ خرید در دفتر سفارش را نباید با حجم خرید انجام‌شده یکی گرفت.
داده‌های درون‌زنجیره‌ای هم پرسش دیگری را پاسخ می‌دهند. بلاکچین انتقال‌های ثبت‌شده در شبکه را نشان می‌دهد، در حالی که ستون حجم یک جفت‌ارز در صرافی از معاملات همان بازار ساخته می‌شود. جابه‌جایی دارایی میان کیف پول‌ها الزاماً معامله در آن جفت‌ارز نیست و معامله در صرافی متمرکز نیز لزوماً به‌صورت یک تراکنش جداگانه روی زنجیره دیده نمی‌شود.
OBV چه کمکی می‌کند و کجا گمراه‌کننده است؟
OBV حجم را به‌صورت تجمعی دنبال می‌کند: اگر قیمت بسته شدن کندل از کندل قبل بالاتر باشد، حجم آن را اضافه می‌کند و اگر پایین‌تر باشد، کم می‌کند. به همین دلیل می‌توانید ببینید آیا جهت حرکت این خط با حرکت قیمت همراه است یا خیر. برای مثال، وقتی قیمت دوباره به سطح قبلی می‌رسد اما OBV قله قبلی خود را تکرار نمی‌کند، این تفاوت ارزش بررسی بیشتر دارد.
این تفاوت به‌تنهایی نشانه قطعی برگشت نیست. یک کندل با حجم بسیار بزرگ می‌تواند مسیر خط را برای مدتی تحت تأثیر بگذارد و مقدار عددی OBV نیز به نقطه شروع محاسبه وابسته است. هنگام استفاده از اندیکاتور حجم obv، جهت خط و بازه زمانی یکسان را بررسی کنید و نتیجه را کنار قیمت و حجم کندل‌ها بخوانید.
خطاهای رایج هنگام خواندن حجم
بیشتر خطاها از مقایسه داده‌های ناهمسان یا تصمیم‌گیری پیش از کامل شدن کندل شروع می‌شوند. این چند پرسش کمک می‌کند خطا را روی همان نمودار پیدا کنید:
- آیا حجم کندل چهار ساعته را با کندل‌های چهار ساعته همان جفت‌ارز و همان بازار مقایسه کرده‌اید؟ تغییر بازه زمانی یا منبع داده، مبنای مقایسه را عوض می‌کند.
- آیا ستون بلندتر فقط حاصل یک کندل باز است؟ پیش از بسته شدن کندل، هم قیمت پایانی و هم حجم نهایی هنوز معلوم نیست.
- آیا افزایش حجم را خودبه‌خود تأیید حرکت صعودی گرفته‌اید؟ در مثال بالا، بازگشت زیر سطح با حجم بیشتر رخ داد؛ جهت و محل بسته شدن قیمت را هم ببینید.
- آیا واحد حجم را خوانده‌اید؟ عدد حجم بر حسب دارایی پایه با ارزش معاملات بر حسب ارز مظنه یکسان نیست.
- آیا به داده یک بازار تکیه کرده‌اید؟ اگر برای نتیجه‌گیری به نمایی گسترده‌تر نیاز دارید، داده بازارهای دیگر را جداگانه و با توجه به تفاوت واحد و نوع بازار بررسی کنید.
جمع‌بندی
در مثال فرضی، حجم بالای کندل شکست تنها یک مشاهده اولیه بود. بسته شدن کندل بعدی زیر سطح، برداشت اولیه را تغییر داد. برای استفاده عملی از حجم، ابتدا منبع و واحد داده را مشخص کنید، کندل‌های کامل و هم‌سنخ را با هم بسنجید و سپس ببینید قیمت پس از عبور از سطح چه کرده است. اگر از OBV یا دفتر سفارش هم استفاده می‌کنید، بدانید هر کدام چه داده‌ای را نشان می‌دهد. این روش ابهام تحلیل را کم می‌کند، اما نتیجه معامله را تضمین نمی‌کند.
